Bevlogenheid, wat is het niet?

We doen hetzelfde trucje nog maar een keer. Het ging daarstraks goed toch, dus waarom niet? :)

OK, wat is bevlogenheid NIET?

Ten eerste is het geen tevredenheid. Nou ja, bevlogen mensen zijn wel tevreden, maar veel meer dan dat. Ze zijn positief gestemd maar vooral op een krachtige, actieve manier. Ze zien veel taakeisen als uitdagingen en mogelijkheden, in plaats van bedreigingen van de status quo. Dat laatste is toch een beetje wat tevreden-maar-niet-bevlogen mensen hebben: ik vind het wel best zo.

Bevlogen en tevreden mensen zijn beiden gemotiveerd om te werken. Het grootste verschil zit hem misschien in het soort motivatie. Als je tevreden bent (en trouwens ook als je ontevreden bent), dan zie je werk vooral als een transactie: ik stop dit er allemaal in, en daar krijg ik dat voor terug. En dat is voor de tevredenen wel aardig in balans en voor de ontevredenen dus niet. Dit betekent echter dat een uitdagende nieuwe klus niet per se goed hoeft uit te komen: dat kan de balans verstoren.

Voor een bevlogene (klinkt toch niet helemaal lekker, moet ik toegeven) ligt dat anders: een nieuw project is een kans, iets wat op zich al motiveert, intrinsiek dus.

Ook gaat bevlogenheid voornamelijk over het werk zelf, dus wat je doet: vind je dat gaaf of niet? Tevredenheid is wat dat betreft veel breder en heeft allerlei verschillende aspecten: tevredenheid met je werk, met je baas, met je collega´s, met je salaris, met je loopbaanmogelijkheden, het jaarlijkse uitje, de kleur van je bureau, het merk toiletverfrisser... nou ja, goed het is wel duidelijk zo geloof ik. Je kunt overigens in principe wel enigszins ontevreden zijn met bijvoorbeeld je baas of je collega´s en toch bevlogen werken omdat je het werk zelf heel erg gaaf vindt. Maar toch gaat die ontevredenheid zich op een gegeven moment vaak wreken en denk je ineens: "Waar doe ik het allemaal voor? Bekijk het maar!"

Tevredenheid is dus een beetje een veelkoppig monster(tje). Volgens mij zijn daarom die MTO´s altijd zo lang: er zijn zoveel dingen om (on)tevreden mee te zijn. Bovendien is tevredenheid een rekbaar begrip, veel meer dan bevlogenheid, wat met veel sterkere statements wordt gemeten. Dit maakt tevredenheid een beetje een slap bakkie. 

Je ziet overigens ook dat de effecten op allerlei dingen die voor mens en organisatie waarde kunnen hebben veel minder duidelijk zijn dan bij bevlogenheid. Dit komt met name doordat er veel meer energie vrijkomt dan wanneer je gewoon tevreden bent. 

Wat is bevlogenheid nog meer niet? Het is ook geen betrokkenheid, wat veel meer gaat over het gevoel wat de organisatie waar je werkt oproept. Ben je trots dat je voor deze bank werkt? Wat vind je van de missie en waarden van dit ziekenhuis? Wil je er graag bij horen? Ben je loyaal aan je werkgever? Als je ergens anders 5% meer salaris zou kunnen krijgen, ben je dan weg? Betrokkenheid als gevoel kan ook best sterk zijn, maar het gaat dan niet over het werk wat je doet, maar vooral over waar, voor wie (en soms met wie) je dat doet.

Samengevat past bevlogenheid van deze drie het beste bij een focus op de ervaring van het dagelijks werk. Daarnaast komen de diverse effecten veel duidelijker en sterker uit wetenschappelijk onderzoek naar voren (hier komen we ook nog op terug) en zijn er inmiddels meer concrete, praktische manieren om bevlogenheid te beïnvloeden. En je kunt het ook nog eens prima meten, wat bij andere begrippen nog al eens problematisch kan zijn.

PS: ik krijg wel eens de vraag wat deze termen nou eigenlijk in het Engels zijn. Komt-ie: 

• Bevlogenheid = work engagement

• Tevredenheid = job satisfaction

• Betrokkenheid = organisational commitment